กกพ. ปลดล็อกใบอนุญาตผลิตไฟฟ้าต่ำกว่า 1,000 kVA โรงงานใน EEC ติดโซลาร์ต้องยื่นอะไรบ้าง ปี 2569

📅 29 สิงหาคม 2569  |  ☀️ VR Solar Solutions  |  📍 นิคมพัฒนา ระยอง ภาคตะวันออก

กกพ. ปลดล็อกอะไร และมีผลกับใคร

ที่ผ่านมา อุปสรรคใหญ่ที่ทำให้โรงงานหลายแห่งลังเลที่จะติดตั้งโซลาร์เซลล์ภาคตะวันออก ไม่ใช่เรื่องเงินลงทุน แต่คือความยุ่งยากของการขอใบอนุญาตประกอบกิจการผลิตไฟฟ้า ซึ่งเดิมมีขั้นตอนหลายเดือนและเอกสารจำนวนมาก

คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ. หรือ ERC) ได้ออกหลักเกณฑ์ใหม่ที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 4 เมษายน 2568 โดยยกเว้นการขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการผลิตไฟฟ้า สำหรับแหล่งผลิตที่มีขนาดกำลังการผลิตติดตั้งรวมของแต่ละแหล่ง ต่ำกว่า 1,000 กิโลโวลต์แอมแปร์ (kVA) ครอบคลุมทั้งกรณีผลิตเพื่อใช้ในกิจการของตนเองและผลิตเพื่อจำหน่าย

ความหมายในทางปฏิบัติคือ โรงงานขนาดกลาง อาคารพาณิชย์ โกดัง ห้องเย็น และ SME ส่วนใหญ่ในนิคมอุตสาหกรรมแถบระยองและชลบุรี ซึ่งมักติดตั้งระบบขนาด 100–900 kWp จะไม่ต้องขอใบอนุญาตประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าอีกต่อไป เหลือเพียงการ “แจ้ง” ให้ กกพ. ทราบเท่านั้น ซึ่งย่นระยะเวลาโครงการลงได้หลายเดือน

อย่าลืมว่าหน่วยวัดที่ใช้คือ kVA ซึ่งอ้างอิงพิกัดของอินเวอร์เตอร์ ไม่ใช่ kWp ของแผง การออกแบบอัตราส่วน DC/AC จึงมีผลโดยตรงว่าโครงการของคุณจะอยู่ใต้เพดาน 1,000 kVA หรือไม่ ซึ่งเป็นจุดที่ควรปรึกษาผู้ออกแบบตั้งแต่ต้น

แบ่งตามขนาดระบบ: คุณต้องทำอะไรบ้าง

กลุ่มที่ต้องระวังที่สุดคือช่วง 200–999 kVA เพราะแม้จะได้รับยกเว้นใบอนุญาตประกอบกิจการแล้ว แต่ยังต้องขอใบอนุญาตผลิตพลังงานควบคุม (พค.2) หลังติดตั้งแล้วเสร็จ ซึ่งต้องมีวิศวกรไฟฟ้าที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพลงนามรับรองแบบตรวจสอบ และมีค่าใช้จ่ายในการตรวจและรับรอง โรงงานหลายแห่งพลาดจุดนี้แล้วมาเจอปัญหาตอนขอขนานไฟกับการไฟฟ้า ทำให้ระบบที่ติดตั้งเสร็จแล้วต้องจอดรอเป็นเดือน

หนังสือแจ้ง สกพ.01-1 ยื่นอย่างไร ใช้เวลานานแค่ไหน

เอกสารหลักคือ “หนังสือแจ้งประกอบกิจการพลังงานที่ได้รับการยกเว้นไม่ต้องขอรับใบอนุญาต” หรือแบบ สกพ.01-1 ยื่นผ่านระบบออนไลน์ของสำนักงาน กกพ. ซึ่งเปิดให้ติดตามสถานะคำขอได้ด้วยตนเอง

เอกสารประกอบที่ต้องเตรียมโดยทั่วไปได้แก่

• หนังสือรับรองนิติบุคคล และสำเนาบัตรประชาชนของผู้มีอำนาจลงนาม
• แผนผังที่ตั้งโครงการ และแผนผังการติดตั้งแผงบนหลังคา (Layout)
• Single Line Diagram ของระบบไฟฟ้า พร้อมจุดเชื่อมต่อกับระบบของการไฟฟ้า
• แคตตาล็อกและ Datasheet ของแผงและอินเวอร์เตอร์ ที่ระบุมาตรฐานรับรอง เช่น IEC 61215, IEC 61730, IEC 62109
• เอกสารแสดงขนาดกำลังการผลิตติดตั้งรวมเป็น kVA

ข่าวดีคือ หากเอกสารครบถ้วน การอนุมัติหนังสือแจ้งมักใช้เวลาเพียง 1–2 วันทำการ ต่างจากขั้นตอนขอใบอนุญาตเต็มรูปแบบเดิมที่ใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน จุดที่ทำให้ล่าช้าจริง ๆ มักไม่ใช่ตัวหน่วยงาน แต่เป็นเอกสารด้านวิศวกรรมที่ผู้ติดตั้งเตรียมมาไม่ครบ โดยเฉพาะ Single Line Diagram ที่ไม่ตรงกับหน้างานจริง

อย่าสับสน: กกพ. ไม่ใช่ PEA และไม่ใช่ อบต. คุณต้องผ่านทั้ง 3 ด่าน

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุดคือ พอได้ยินคำว่า “ปลดล็อก ไม่ต้องขอใบอนุญาต” แล้วคิดว่าติดตั้งได้เลยโดยไม่ต้องยื่นอะไรกับใคร ความจริงคือการติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปอย่างถูกกฎหมายในไทยยังต้องผ่าน 3 หน่วยงาน ที่แยกอำนาจกันชัดเจน

สำหรับพื้นที่ระยอง ชลบุรี ฉะเชิงเทรา และสระแก้ว ผู้ให้บริการคือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) ซึ่งเปิดให้ลงทะเบียนและติดตามสถานะออนไลน์ผ่านระบบ PPIM การไฟฟ้าจะเข้าตรวจสอบอุปกรณ์ป้องกัน โดยเฉพาะฟังก์ชัน Anti-Islanding ของอินเวอร์เตอร์ ที่ต้องตัดการจ่ายไฟทันทีเมื่อระบบจำหน่ายดับ เพื่อความปลอดภัยของช่างที่ปฏิบัติงานบนสายส่ง

โรงงานและ SME ใน EEC ควรวางแผนอย่างไรให้ไม่เสียเวลา

เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ครอบคลุมระยอง ชลบุรี และฉะเชิงเทรา และเป็นฐานของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ ปิโตรเคมี และโลจิสติกส์ ซึ่งล้วนเป็นกลุ่มที่ลูกค้าปลายทางในยุโรปและญี่ปุ่นเริ่มบังคับให้รายงานคาร์บอนฟุตพรินต์ การติดโซลาร์จึงไม่ใช่แค่เรื่องลดค่าไฟ แต่เป็นเงื่อนไขทางการค้า

คำแนะนำเชิงปฏิบัติสำหรับผู้ประกอบการมี 4 ข้อ

1. เริ่มจากตรวจโครงสร้างหลังคาก่อนคุยราคา โรงงานที่ใช้เมทัลชีทหรือโครงสร้างเหล็กเก่ากว่า 15 ปี ควรให้วิศวกรโยธาประเมินการรับน้ำหนักเพิ่ม 12–18 กก./ตร.ม. ก่อน เพราะถ้าโครงสร้างไม่ผ่าน อบต. จะไม่ออก อ.1 ให้

2. ออกแบบขนาด kVA ให้ตั้งใจ หากโครงการอยู่ใกล้เพดาน 1,000 kVA ควรพิจารณาแบ่งเฟสหรือปรับพิกัดอินเวอร์เตอร์ เพื่ออยู่ในกลุ่มที่ได้รับยกเว้น แทนที่จะข้ามไปกลุ่มที่ต้องขอใบอนุญาตเต็มรูปแบบ

3. ยื่นเอกสารคู่ขนาน การยื่น อ.1 กับ อบต. และการลงทะเบียนกับ PEA สามารถทำไปพร้อมกันได้ ไม่จำเป็นต้องรอให้จบทีละขั้น การวางแผนแบบขนานย่นเวลาโครงการได้ราว 1–2 เดือน

4. เก็บเอกสารให้ครบตั้งแต่วันแรก ทั้ง Datasheet ใบรับรองมาตรฐาน แบบ As-built และผลการทดสอบ เอกสารชุดนี้จะถูกใช้ซ้ำทั้งตอนขอ พค.2 ตอนขอสิทธิประโยชน์ทางภาษี และตอนทำรายงานคาร์บอนให้ลูกค้าต่างประเทศ

สรุป

การที่ กกพ. ยกเว้นใบอนุญาตประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าสำหรับระบบต่ำกว่า 1,000 kVA ตั้งแต่เมษายน 2568 ถือเป็นการลดอุปสรรคครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งของวงการพลังงานแสงอาทิตย์ไทย แต่ “ไม่ต้องขอใบอนุญาต” ไม่ได้แปลว่า “ไม่ต้องยื่นอะไรเลย” คุณยังต้องยื่นหนังสือแจ้ง สกพ.01-1 ขออนุญาตดัดแปลงอาคารกับท้องถิ่น และลงทะเบียนขนานไฟกับการไฟฟ้าอยู่ดี VR Solar Solutions ให้บริการครบวงจรตั้งแต่สำรวจหน้างาน ออกแบบระบบ จัดทำเอกสารวิศวกรรม จนถึงยื่นขออนุญาตให้ครบทุกหน่วยงาน สำหรับโรงงานและ SME ในระยอง ชลบุรี ฉะเชิงเทรา และสระแก้ว