ขั้นตอนขออนุญาตติดตั้งโซลาร์เซลล์กับการไฟฟ้า (PEA) ปี 2569 ครบทุกเอกสาร

📅 15 สิงหาคม 2569  |  ☀️ VR Solar Solutions  |  📍 นิคมพัฒนา ระยอง

ทำไมการติดตั้งโซลาร์เซลล์ต้องขออนุญาต

หลายคนเข้าใจว่า ติดตั้งโซลาร์เซลล์ บนหลังคาบ้านหรือโรงงานของตัวเองแล้วจบ ไม่ต้องแจ้งใคร ความจริงคือระบบโซลาร์รูฟท็อปที่เชื่อมต่อขนานกับสายส่งของการไฟฟ้า (On-Grid) จ่ายไฟย้อนกลับเข้าระบบได้ จึงเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่การไฟฟ้าและเสถียรภาพของโครงข่าย กฎหมายจึงกำหนดให้ต้องแจ้งและได้รับอนุมัติก่อนเปิดใช้งาน

การขออนุญาตเกี่ยวข้องกับ 3 หน่วยงาน ได้แก่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (เทศบาล/อบต.) ในเรื่องโครงสร้างอาคาร, คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ในเรื่องใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ./PEA) ในเรื่องการขนานไฟ สำหรับพื้นที่ระยอง ชลบุรี ฉะเชิงเทรา และสระแก้ว จะอยู่ในความดูแลของ PEA ทั้งหมด

ข้อดีคือเมื่อดำเนินการถูกต้อง ระบบของคุณจะเข้าเงื่อนไขรับประกันของผู้ผลิต เคลมประกันภัยได้ ผ่านการตรวจของ ISO/ลูกค้าโรงงาน และยังมีสิทธิเข้าร่วมโครงการรับซื้อไฟส่วนเกินของภาครัฐได้ด้วย

5 ขั้นตอนขออนุญาตติดตั้งโซลาร์เซลล์ ปี 2569

ขั้นที่ 1 — ตรวจสอบโครงสร้างและยื่นดัดแปลงอาคาร (แบบ อ.1)
หากการติดตั้งเข้าข่ายพื้นที่แผงรวมเกิน 160 ตารางเมตร หรือน้ำหนักรวมเกิน 20 กิโลกรัมต่อตารางเมตร หรือมีการต่อเติม/ทำโครงสร้างรองรับใหม่ ต้องยื่นขออนุญาตดัดแปลงอาคารตามแบบ อ.1 กับเทศบาลหรือ อบต. ในพื้นที่ พร้อมรายการคำนวณโครงสร้างที่ลงนามโดยวิศวกรโยธาที่มีใบ กว. ระบบขนาดเล็กที่ไม่เข้าเงื่อนไขข้างต้นสามารถใช้เพียงหนังสือรับรองความมั่นคงแข็งแรงจากวิศวกรได้

ขั้นที่ 2 — จดแจ้งยกเว้นใบอนุญาตผลิตไฟฟ้ากับ กกพ.
ระบบที่มีกำลังผลิตต่ำกว่า 1,000 kVA สามารถยื่น “จดแจ้งยกเว้นไม่ต้องขอรับใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า” ผ่านระบบออนไลน์ของ กกพ. ได้ ปกติใช้เวลาพิจารณาไม่กี่สัปดาห์และไม่มีค่าธรรมเนียม เอกสารหลักคือแบบผังระบบ ข้อมูลอินเวอร์เตอร์ และหลักฐานกรรมสิทธิ์อาคาร

ขั้นที่ 3 — ยื่นขอขนานไฟกับ กฟภ. (PEA)
เป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุด เอกสารหลักที่ต้องเตรียมได้แก่ (1) Single Line Diagram ลงนามโดยวิศวกรไฟฟ้าผู้มีใบ กว. (2) สเปกและใบรับรองอินเวอร์เตอร์ที่อยู่ในบัญชีรายชื่อที่ PEA ยอมรับ (3) สเปกแผง แผงโซลาร์เซลล์ และอุปกรณ์ป้องกัน (4) สำเนาบิลค่าไฟและเอกสารกรรมสิทธิ์ (5) หนังสือแจ้งยกเว้นจาก กกพ.

ขั้นที่ 4 — ตรวจสอบหน้างานและเปลี่ยนมิเตอร์
เจ้าหน้าที่ PEA จะนัดตรวจระบบจริง ทดสอบฟังก์ชัน Anti-Islanding ของอินเวอร์เตอร์ ตรวจระบบสายดินและอุปกรณ์ตัดตอน หากผ่านจะเปลี่ยนเป็นมิเตอร์ดิจิทัลที่กันไฟไหลย้อน หรือมิเตอร์ 2 ทางสำหรับผู้เข้าร่วมโครงการขายไฟคืน

ขั้นที่ 5 — ทำสัญญาและเปิดระบบ (COD)
เมื่อลงนามสัญญาซื้อขายไฟหรือหนังสือยินยอมขนานไฟเรียบร้อย จึงเปิดใช้งานระบบได้อย่างถูกต้อง โดยรวมทั้งกระบวนการมักใช้เวลาราว 45–90 วัน ขึ้นอยู่กับความครบถ้วนของเอกสารและคิวตรวจของแต่ละพื้นที่

ค่าใช้จ่าย เอกสาร และข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในภาคตะวันออก

ค่าใช้จ่ายด้านเอกสารส่วนใหญ่ไม่สูงเมื่อเทียบกับมูลค่าระบบ การจดแจ้งกับ กกพ. ไม่มีค่าธรรมเนียม ส่วนค่าธรรมเนียมตรวจสอบและเปลี่ยนมิเตอร์ของ PEA สำหรับระบบบ้านพักอาศัยมักอยู่ในหลักพันถึงหลักหมื่นบาทตามขนาดระบบและประเภทมิเตอร์ ค่าใช้จ่ายที่ผู้ติดตั้งหลายรายมองข้ามคือค่าจ้างวิศวกรลงนามรับรองแบบไฟฟ้าและโครงสร้าง ซึ่งควรระบุให้ชัดในใบเสนอราคาตั้งแต่แรก

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดสามข้อ ได้แก่ หนึ่ง เลือกอินเวอร์เตอร์ที่ไม่อยู่ในบัญชีที่ PEA รับรอง ทำให้ต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ใหม่ทั้งชุด สอง ติดตั้งเสร็จก่อนแล้วค่อยยื่นเอกสาร ทำให้ถ้าแบบไม่ผ่านต้องรื้อแก้ และ สาม ไม่ได้ประเมินโครงสร้างหลังคาก่อน โดยเฉพาะโรงงานเก่าในนิคมอุตสาหกรรมแถบระยองและชลบุรีที่ใช้แปเหล็กบางและมีสภาพผุกร่อนจากไอเกลือชายฝั่ง

สำหรับโรงงานในพื้นที่ EEC ยังต้องเผื่อขั้นตอนภายในเพิ่ม เช่น การขออนุญาตกับการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) หรือเจ้าของนิคมเอกชน และการแจ้งเปลี่ยนแปลงข้อมูลโรงงาน (ร.ง.4) หากมีการเปลี่ยนแปลงกำลังเครื่องจักรอย่างมีนัยสำคัญ การวางแผนล่วงหน้าตั้งแต่ขั้นออกแบบจึงช่วยลดเวลารอคอยได้มาก

สรุป

การขออนุญาตติดตั้งโซลาร์เซลล์ภาคตะวันออกไม่ได้ยุ่งยากอย่างที่คิด หากเตรียมเอกสารครบและเดินตาม 5 ขั้นตอนตามลำดับ คือ ยื่นดัดแปลงอาคาร (ถ้าเข้าเงื่อนไข) → จดแจ้งยกเว้นกับ กกพ. → ยื่นขนานไฟกับ PEA → ตรวจหน้างานและเปลี่ยนมิเตอร์ → ทำสัญญาและเปิดระบบ โดยใช้เวลารวมประมาณ 45–90 วัน

สิ่งสำคัญคือควรเริ่มงานเอกสารคู่ขนานไปกับการออกแบบระบบตั้งแต่ต้น เลือกอินเวอร์เตอร์ที่ผ่านการรับรองของการไฟฟ้า และมีวิศวกรลงนามรับรองทั้งงานโครงสร้างและงานไฟฟ้า เพื่อให้ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ของคุณประหยัดค่าไฟได้เต็มประสิทธิภาพและปลอดภัยตลอดอายุใช้งาน 25 ปี