ค่า Ft คืออะไร? อ่านบิลค่าไฟปี 2569 ให้เป็น แล้วคำนวณว่าโซลาร์เซลล์ช่วยลดได้จริงกี่บาท

📅 17 สิงหาคม 2569  |  ☀️ VR Solar Solutions  |  📍 ระยอง ภาคตะวันออก

แกะบิลค่าไฟ: เงินที่คุณจ่ายทุกเดือนประกอบด้วยอะไรบ้าง

หลายคนดูบิลค่าไฟแค่บรรทัดสุดท้าย แล้วบ่นว่าแพงขึ้นทุกปี แต่ถ้าอยากรู้ว่าโซลาร์เซลล์จะช่วยประหยัดค่าไฟได้จริงเท่าไหร่ คุณต้องเข้าใจก่อนว่าเงินก้อนนั้นแยกเป็นส่วนไหนบ้าง

• ค่าไฟฟ้าฐาน (Base Tariff) — คิดตามจำนวนหน่วย (kWh) ที่ใช้ คูณอัตราตามประเภทผู้ใช้ไฟและขั้นบันได ยิ่งใช้มากอัตราต่อหน่วยยิ่งสูงขึ้นสำหรับบ้านพักอาศัย
• ค่าบริการรายเดือน — คิดคงที่ตามประเภทมิเตอร์ ไม่ว่าจะใช้ไฟมากหรือน้อย
• ค่า Ft (Fuel Adjustment Charge) — ค่าไฟฟ้าผันแปรที่ปรับตามต้นทุนเชื้อเพลิงและอัตราแลกเปลี่ยน โดยคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ประกาศทุก 4 เดือน
• ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% — คิดจากยอดรวมทั้งหมดข้างต้น

สำหรับงวด พฤษภาคม–สิงหาคม 2569 ค่า Ft อยู่ที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย (ยังไม่รวม VAT) ปรับลดลงมากจากงวดมกราคม–เมษายน 2569 ที่อยู่ที่ 79.75 สตางค์ต่อหน่วย เมื่อรวมทุกองค์ประกอบแล้ว ค่าไฟเฉลี่ยของไทยอยู่ราว 3.95 บาทต่อหน่วย ก่อน VAT หรือประมาณ 4.23 บาทต่อหน่วย เมื่อรวม VAT 7% แล้ว

ทำไมค่า Ft ถึงเป็นเหตุผลสำคัญที่ควรติดโซลาร์เซลล์

จุดที่คนมักมองข้ามคือ ค่า Ft เป็นตัวแปรที่ คุณควบคุมไม่ได้เลย เพราะขึ้นอยู่กับราคาก๊าซธรรมชาติ ราคาน้ำมัน และค่าเงินบาท ปัจจัยเหล่านี้อยู่นอกเหนือการควบคุมของทั้งผู้ใช้ไฟและการไฟฟ้า ตัวเลขที่แกว่งจาก 79.75 สตางค์ลงมาเหลือ 16.23 สตางค์ภายในงวดเดียว แสดงให้เห็นชัดว่าความผันผวนนี้รุนแรงแค่ไหน และสามารถแกว่งกลับขึ้นไปได้เช่นกัน

สำหรับโรงงานที่ใช้ไฟเดือนละ 200,000 หน่วย ค่า Ft ที่ต่างกัน 60 สตางค์ต่อหน่วย หมายถึงส่วนต่างถึง 120,000 บาทต่อเดือน หรือกว่า 1.4 ล้านบาทต่อปี โดยที่คุณไม่ได้ใช้ไฟเพิ่มขึ้นเลยแม้แต่หน่วยเดียว

ในทางกลับกัน ไฟฟ้าที่ผลิตได้จากแผงโซลาร์เซลล์บนหลังคาของคุณมีต้นทุน “คงที่” ตั้งแต่วันที่ติดตั้ง ไม่มีค่า Ft ไม่มีค่าบริการรายเดือน และไม่ผันผวนตามราคาเชื้อเพลิงโลก ทุกหน่วยที่ผลิตเองใช้เอง คือหน่วยที่คุณไม่ต้องจ่ายทั้งค่าไฟฐาน ค่า Ft และ VAT ซึ่งเป็นเหตุผลที่ทำให้การคำนวณผลตอบแทนต้องใช้ค่าไฟรวม VAT ที่ราว 4.23 บาท/หน่วย ไม่ใช่แค่ค่าไฟฐานอย่างเดียว

คำนวณเองได้ใน 3 ขั้นตอน: โซลาร์เซลล์จะลดบิลคุณกี่บาทต่อเดือน

ลองใช้สูตรง่าย ๆ นี้ประเมินคร่าว ๆ ก่อนเรียกช่างเข้าสำรวจ

ขั้นที่ 1 — หาหน่วยที่ระบบผลิตได้ต่อเดือน
ในภาคตะวันออก ระบบ 1 kWp ผลิตไฟได้เฉลี่ยราว 3.8–4.2 หน่วยต่อวัน ใช้ค่ากลาง 4 หน่วย ดังนั้น:
หน่วยต่อเดือน = ขนาดระบบ (kWp) × 4 × 30

ขั้นที่ 2 — ประเมินสัดส่วนที่ใช้เองจริง (Self-consumption)
ระบบ On-Grid ทั่วไปจะคุ้มที่สุดเมื่อใช้ไฟที่ผลิตได้หมดในตอนกลางวัน โรงงานและสำนักงานที่เปิดทำการกลางวันมักใช้เองได้ 90–100% ส่วนบ้านพักอาศัยที่ไม่มีคนอยู่ตอนกลางวันอาจใช้เองได้เพียง 40–60%

ขั้นที่ 3 — คูณด้วยค่าไฟรวม VAT
เงินที่ประหยัดต่อเดือน = หน่วยที่ใช้เอง × 4.23 บาท

ตัวอย่างโรงงานขนาดกลาง: ติดตั้ง 100 kWp → ผลิตได้ 100 × 4 × 30 = 12,000 หน่วย/เดือน → ใช้เองได้ 95% = 11,400 หน่วย → ประหยัด 11,400 × 4.23 = ประมาณ 48,200 บาทต่อเดือน หรือราว 578,000 บาทต่อปี

ตัวอย่างบ้านพักอาศัย: ติดตั้ง 5 kWp → ผลิตได้ 600 หน่วย/เดือน → ใช้เองได้ 60% = 360 หน่วย → ประหยัด ประมาณ 1,520 บาทต่อเดือน ถ้าบ้านมีคนอยู่กลางวันหรือเปิดแอร์ช่วงบ่าย ตัวเลขจะสูงกว่านี้มาก

อย่าลืมสิทธิลดหย่อนภาษี 200,000 บาท สำหรับบ้านพักอาศัย

ปี 2569 มีมาตรการที่ทำให้การติด Solar Rooftop คุ้มขึ้นอีกขั้น คือบุคคลธรรมดาสามารถนำค่าใช้จ่ายในการติดตั้งมาหักลดหย่อนภาษีเงินได้ตามที่จ่ายจริง สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาท โดยมีเงื่อนไขสำคัญคือ

• ต้องเป็นการติดตั้งในที่พักอาศัยที่ใช้มิเตอร์ไฟฟ้าประเภทที่ 1 เช่น บ้านเดี่ยว ทาวน์โฮม หรืออาคารพาณิชย์เพื่อการอยู่อาศัย
• ต้องติดตั้งและชำระเงินภายในช่วง 3 มีนาคม 2569 – 31 ธันวาคม 2571
• ต้องมีหลักฐานการชำระเงินและใบกำกับภาษีที่ถูกต้องจากผู้ติดตั้ง
• ใช้ร่วมกับสิทธิ BOI กฎหมาย EEC หรือมาตรการภาษีอื่นไม่ได้

ข้อสุดท้ายสำคัญมากสำหรับผู้ประกอบการ หากธุรกิจของคุณได้รับส่งเสริมจาก BOI หรืออยู่ในพื้นที่ EEC อยู่แล้ว ควรปรึกษาที่ปรึกษาภาษีก่อนเลือกใช้สิทธิ เพราะการเลือกผิดทางอาจทำให้เสียประโยชน์ที่มากกว่า และนี่คือเหตุผลที่ควรเลือกผู้ติดตั้งที่ออกใบกำกับภาษีได้อย่างถูกต้องครบถ้วน

สรุป

ค่า Ft คือส่วนของบิลค่าไฟที่ผันผวนตามต้นทุนเชื้อเพลิงและปรับทุก 4 เดือน โดยงวดพฤษภาคม–สิงหาคม 2569 อยู่ที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย ทำให้ค่าไฟเฉลี่ยรวม VAT อยู่ราว 4.23 บาทต่อหน่วย ตัวเลขนี้คือฐานที่ควรใช้คำนวณความคุ้มค่าของโซลาร์เซลล์

ทุกหน่วยที่คุณผลิตเองจากแผงโซลาร์เซลล์ คือหน่วยที่หลุดพ้นจากความผันผวนของค่า Ft ไปตลอด 25 ปี เมื่อบวกกับสิทธิลดหย่อนภาษีสูงสุด 200,000 บาทสำหรับบ้านพักอาศัย การติดตั้งโซลาร์เซลล์ภาคตะวันออกในปี 2569 จึงเป็นจังหวะที่คุ้มค่ากว่าที่หลายคนคิด