ติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคาบ้านให้ปลอดภัยและถูกกฎหมาย ตามมาตรฐาน วสท. ปี 2569

📅 01 August 2026  |  ☀️ VR Solar Solutions  |  📍 ระยอง ภาคตะวันออก

ทำไมต้องติดตั้งตามมาตรฐาน วสท.

วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) ได้จัดทำ มาตรฐานการติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์บนหลังคา เพื่อกำหนดแนวทางด้านความปลอดภัยทางไฟฟ้าและโครงสร้าง ตั้งแต่การเลือกขนาดสายไฟ การติดตั้งอุปกรณ์ตัดตอนไฟฟ้า (DC/AC Disconnect) ระบบสายดิน ไปจนถึงการรับน้ำหนักของโครงหลังคา การติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ที่ไม่ได้มาตรฐานอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงเรื่องไฟฟ้าลัดวงจร ไฟไหม้ หรือโครงสร้างหลังคาพังทลายจากน้ำหนักที่เกินพิกัด โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกที่มีทั้งบ้านพักอาศัย โรงงาน และอาคารพาณิชย์จำนวนมาก การเลือกผู้รับเหมาที่ยึดมาตรฐาน วสท. จึงเป็นเรื่องที่เจ้าของบ้าน และเจ้าของกิจการไม่ควรมองข้าม เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับความปลอดภัยในระยะยาวของทั้งครอบครัวและทรัพย์สิน

กฎกระทรวงฉบับที่ 72 (พ.ศ. 2568) เปลี่ยนอะไรบ้าง

ในปี 2568 มีการประกาศกฎกระทรวงฉบับที่ 72 ซึ่งเป็นข่าวดีสำหรับเจ้าของบ้านที่ต้องการติดตั้งโซลาร์เซลล์ โดยกำหนดว่า หากน้ำหนักรวมของแผงโซลาร์เซลล์และโครงสร้างยึดในบริเวณที่ติดตั้ง ไม่เกิน 20 กิโลกรัมต่อตารางเมตร จะไม่ถือเป็นการดัดแปลงอาคารตามกฎหมายควบคุมอาคาร ทำให้เจ้าของบ้านไม่ต้องยื่นขอใบอนุญาตดัดแปลงอาคารจากเขตหรือเทศบาลท้องถิ่น ซึ่งครอบคลุมระบบโซลาร์เซลล์บ้านทั่วไปขนาดไม่เกิน 20 kW แทบทั้งหมด ช่วยลดความยุ่งยากและระยะเวลาในการดำเนินการลงได้มาก อย่างไรก็ตาม การไม่ต้องขอใบอนุญาตดัดแปลงอาคาร ไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องแจ้งการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) หรือการไฟฟ้านครหลวง (MEA) เพื่อขอเชื่อมต่อระบบเข้ากับสายส่งไฟฟ้า ซึ่งยังคงเป็นขั้นตอนที่จำเป็นอยู่

ขั้นตอนติดตั้งให้ปลอดภัยตามมาตรฐาน

ขั้นตอนสำคัญที่ผู้ติดตั้งมืออาชีพต้องทำตามมาตรฐาน วสท. ได้แก่ การสำรวจโครงสร้างหลังคาและคำนวณน้ำหนักบรรทุกก่อนติดตั้งจริง การเลือกใช้อุปกรณ์ยึดแผง (Mounting) ที่ทนแรงลมตามมาตรฐานในพื้นที่ภาคตะวันออกซึ่งมีลมทะเลแรง การเดินสายไฟ DC และ AC แยกช่องทางอย่างถูกต้อง พร้อมติดตั้งเบรกเกอร์และอุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก (Surge Protection) การต่อสายดินทุกจุดตามมาตรฐาน และการทดสอบระบบก่อนเปิดใช้งานจริง รวมถึงการติดป้ายเตือนไฟฟ้าแรงดันสูงตามจุดที่กำหนด ทีมช่างที่มีใบรับรอง กฟภ./กฟน. และผ่านการอบรมมาตรฐาน วสท. จะช่วยให้มั่นใจได้ว่าระบบประหยัดค่าไฟ ที่ติดตั้งจะทำงานได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพตลอดอายุการใช้งาน 25-30 ปี

เมื่อไหร่ที่ยังต้องขออนุญาต

แม้กฎกระทรวงฉบับที่ 72 จะผ่อนปรนเรื่องน้ำหนักไม่เกิน 20 กก./ตร.ม. แต่ยังมีกรณีที่ต้องขออนุญาตอยู่ เช่น อาคารที่มีโครงสร้างเดิมไม่แข็งแรงพอ อาคารควบคุมพิเศษ เช่น โรงงานขนาดใหญ่หรืออาคารสูง รวมถึงกรณีที่ต้องการติดตั้งระบบขนาดใหญ่เกิน 20 kW ซึ่งอาจต้องมีวิศวกรโครงสร้างเซ็นรับรองเพิ่มเติม นอกจากนี้ทุกกรณียังคงต้องยื่นแบบแจ้งขนานไฟกับการไฟฟ้าในพื้นที่ (PEA/MEA) เสมอ เพื่อขึ้นทะเบียนระบบผลิตไฟฟ้าและเชื่อมต่อเข้าสู่ระบบสายส่งอย่างถูกต้องตามกฎหมาย การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านรับติดตั้งโซลาร์เซลล์ตั้งแต่ต้น จะช่วยประเมินได้ว่าโครงการของคุณเข้าข่ายต้องขออนุญาตหรือไม่ ลดความเสี่ยงที่จะถูกสั่งระงับการใช้งานภายหลัง

สรุป

การติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคาบ้านให้ปลอดภัยและถูกกฎหมาย ต้องอาศัยทั้งมาตรฐานทางเทคนิคของ วสท. และความเข้าใจกฎกระทรวงฉบับที่ 72 ที่ช่วยลดขั้นตอนสำหรับระบบขนาดเล็ก แต่ยังคงต้องแจ้งขนานไฟกับการไฟฟ้าเสมอ การเลือกทีมช่างมืออาชีพที่เข้าใจทั้งด้านกฎหมายและความปลอดภัย จะช่วยให้การลงทุนโซลาร์เซลล์ระยองและภาคตะวันออกคุ้มค่าและอุ่นใจในระยะยาว