มิเตอร์ TOU กับโซลาร์เซลล์ จับคู่กันอย่างไรให้ประหยัดค่าไฟสูงสุด ปี 2569

📅 9 สิงหาคม 2569  |  ☀️ VR Solar Solutions  |  📍 ระยอง ภาคตะวันออก

อัตรา TOU คืออะไร และคิดค่าไฟต่างจากมิเตอร์ปกติอย่างไร

อัตรา TOU (Time of Use) คือการคิดค่าไฟตามช่วงเวลาที่ใช้ ไม่ใช่ตามปริมาณแบบขั้นบันไดเหมือนมิเตอร์ปกติ โดยแบ่งเป็น 2 ช่วงคือ On Peak เวลา 09.00–22.00 น. วันจันทร์ถึงศุกร์ ซึ่งค่าไฟต่อหน่วยแพงกว่า และ Off Peak เวลา 22.00–09.00 น. รวมทั้งวันเสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ซึ่งถูกกว่าอย่างมีนัยสำคัญ

ปัจจุบัน (งวดพฤษภาคม–สิงหาคม 2569) ค่าไฟฐานอยู่ที่ 3.78 บาทต่อหน่วย ค่า Ft อยู่ที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย รวมเป็นค่าไฟเรียกเก็บเฉลี่ย 3.95 บาทต่อหน่วย (ยังไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม) เมื่อรวม VAT แล้วผู้ใช้ไฟทั่วไปจะจ่ายจริงราว 4.20–4.50 บาทต่อหน่วย ตัวเลขนี้คือฐานที่เราใช้คำนวณความคุ้มค่าของพลังงานแสงอาทิตย์ไทยทั้งหมด

จุดตัดสำคัญ — TOU กับโซลาร์เซลล์เสริมกันหรือขัดกัน

หลายคนเข้าใจผิดว่าติดโซลาร์เซลล์แล้วต้องเปลี่ยนเป็นมิเตอร์ TOU ทุกกรณี ความจริงคือมันขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้ไฟของคุณล้วน ๆ

กรณีที่ TOU + โซลาร์ = คู่ที่ลงตัวที่สุด คือเมื่อคุณใช้ไฟหนักช่วงกลางวัน แล้วโซลาร์เซลล์เข้ามาผลิตไฟทดแทนในช่วง On Peak ที่ราคาแพงพอดี ส่วนช่วงกลางคืนที่แผงไม่ผลิตไฟ คุณก็ซื้อไฟ Off Peak ที่ราคาถูก เท่ากับตัดค่าไฟแพงออกด้วยแผง และซื้อเฉพาะไฟถูก กลุ่มนี้ได้แก่ โรงงานที่เดินเครื่องกลางวัน สำนักงาน ร้านอาหาร ร้านกาแฟ คลินิก และโกดังห้องเย็น

กรณีที่ไม่ควรเปลี่ยนเป็น TOU คือบ้านที่ใช้ไฟน้อยกลางวันแต่ใช้หนักช่วงหัวค่ำ 18.00–22.00 น. ซึ่งยังนับเป็น On Peak แต่แผงโซลาร์หยุดผลิตแล้ว การเปลี่ยนมิเตอร์อาจทำให้ค่าไฟรวมสูงขึ้นแทน ทางออกที่ดีกว่าคือคงมิเตอร์เดิม หรือเพิ่มระบบแบตเตอรี่สำรองเพื่อเลื่อนการใช้ไฟจากกลางวันไปหัวค่ำ

ในทางปฏิบัติ ผู้ใช้ไฟประเภทกิจการขนาดกลางถึงใหญ่ในนิคมอุตสาหกรรมภาคตะวันออกส่วนใหญ่อยู่ในอัตรา TOU อยู่แล้วโดยไม่ต้องเลือก การติดแผงโซลาร์เซลล์จึงเป็นการลดหน่วย On Peak โดยตรง ซึ่งเป็นเหตุผลที่โรงงานคืนทุนได้เร็วเพียง 3–5 ปี เทียบกับบ้านพักอาศัยที่ใช้เวลา 4–6 ปี

วิธีคำนวณอย่างง่ายว่าคุ้มหรือไม่ พร้อมตัวอย่างจริง

ขั้นตอนที่ใช้ได้จริงมี 4 ข้อ

1. เปิดบิลค่าไฟย้อนหลัง 6–12 เดือน หาค่าเฉลี่ยหน่วยต่อเดือน
2. ประเมินสัดส่วนที่ใช้ในช่วง 09.00–16.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่แผงผลิตไฟได้จริง
3. คูณสัดส่วนนั้นด้วยค่าไฟต่อหน่วย จะได้ตัวเลขที่โซลาร์เซลล์ทดแทนได้
4. นำเงินที่ประหยัดต่อปีไปหารด้วยเงินลงทุน จะได้ระยะเวลาคืนทุนคร่าว ๆ

ตัวอย่าง: โรงงานขนาดกลางในนิคมพัฒนา ระยอง ใช้ไฟเดือนละ 60,000 หน่วย ค่าไฟราว 240,000 บาท หากใช้ไฟช่วงกลางวัน 60% แล้วติดตั้งระบบ 300 kWp ที่ผลิตได้ราว 36,000 หน่วยต่อเดือน จะลดค่าไฟได้ประมาณ 140,000 บาทต่อเดือน หรือกว่า 1.6 ล้านบาทต่อปี เมื่อเทียบกับเงินลงทุนที่ราคาตลาดปี 2569 อยู่ที่ 20–25 บาทต่อวัตต์สำหรับระบบต่ำกว่า 1 MWp ระยะคืนทุนจะอยู่ราว 4 ปีเศษ

สำหรับบ้านพักอาศัย ราคาติดตั้งเฉลี่ยอยู่ที่ 20,000–35,000 บาทต่อกิโลวัตต์ ระบบ 5 kWp จึงอยู่ในช่วงประมาณ 1.2–1.7 แสนบาท ประหยัดค่าไฟได้ราว 2,000–3,000 บาทต่อเดือน หากใช้ไฟกลางวันสม่ำเสมอ

ขั้นตอนขอเปลี่ยนมิเตอร์ TOU กับการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค

ผู้ใช้ไฟนอกเขตกรุงเทพฯ นนทบุรี และสมุทรปราการ ให้ยื่นเรื่องกับการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) ในพื้นที่ พร้อมสำเนาบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน และใบเสร็จค่าไฟล่าสุด โดยมีค่าธรรมเนียมเปลี่ยนมิเตอร์แบบครั้งเดียว

ข้อแนะนำจากทีมงาน VR Solar Solutions คือ อย่าเพิ่งรีบเปลี่ยนมิเตอร์ ให้ติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์และเก็บข้อมูลการใช้ไฟจริงผ่านระบบมอนิเตอร์อย่างน้อย 2–3 เดือนก่อน แล้วค่อยนำข้อมูลจริงมาเปรียบเทียบว่าอัตราไหนคุ้มกว่ากัน วิธีนี้ตัดสินใจจากตัวเลขจริง ไม่ใช่การประมาณ และหลีกเลี่ยงการเสียค่าธรรมเนียมโดยไม่จำเป็น

สรุป

อัตรา TOU ไม่ได้คุ้มค่ากับทุกคน แต่เมื่อจับคู่กับโซลาร์เซลล์ ระยอง อย่างถูกวิธี มันจะกลายเป็นเครื่องมือลดต้นทุนพลังงานที่ทรงพลังที่สุด หลักการง่าย ๆ คือ ใช้แผงตัดหน่วย On Peak ที่แพง แล้วซื้อไฟ Off Peak ที่ถูกสำหรับกลางคืน ด้วยค่าไฟเรียกเก็บ 3.95 บาทต่อหน่วยในปัจจุบันและราคาติดตั้งที่ลดลงต่อเนื่อง การลงทุนโซลาร์เซลล์เพื่อประหยัดค่าไฟในปี 2569 ยังคงคืนทุนได้ภายใน 3–6 ปี